Meandry historii

Najważniejsze rocznice historyczne 2023

Fot. źródło: Historia.org.pl, https://historia.org.pl/2022/12/30/najwazniejsze-rocznice-historyczne-2023-jakie-wydarzenia-bedziemy-upamietniac-w-2023-roku/

Każdy rok to kolejna okazja do upamiętnienia lub przypomnienia ważnych wydarzeń sprzed lat. W 2023 roku w sposób szczególny, poprzez uchwały polskiego parlamentu, będziemy upamiętniać m.in. Wojciecha Korfantego, Mikołaja Kopernika, Jana Matejkę, Wisławę Szymborską, Pawła Edmunda Strzeleckiego oraz Aleksandra Fredrę.

W 2023 roku mija: 800. rocznica śmierci Wincentego Kadłubka, biskupa krakowskiego, polskiego kronikarza, błogosławionego Kościoła katolickiego; 545. rocznica urodzin Thomasa More´a, angielskiego męża stanu, pisarza politycznego, autora Utopii, świętego Kościoła katolickiego; 380. rocznica urodzin Isaaca Newtona, angielskiego fizyka, astronoma i matematyka; 345. rocznica urodzin Antonia Vivaldiego, włoskiego skrzypka i kompozytora; 265. rocznica urodzin Juliana Ursyna Niemcewicza, polskiego poety, satyryka, dramatopisarza, powieściopisarza, pamiętnikarza, działacza politycznego i kulturalnego; 140. rocznica śmierci Richarda Wagnera, niemieckiego kompozytora, poety i teoretyka sztuki; 135. rocznica śmierci Jana Bosko, włoskiego księdza i pedagoga społecznego, założyciela zgromadzenia salezjanów i salezjanek, świętego Kościoła katolickiego; 100. rocznica śmierci Wilhelma Roentgena, niemieckiego fizyka, laureata Nagrody Nobla; 75. rocznica śmierci Mohandasa Gandhiego (zw. Mahatmą), indyjskiego polityka, filozofa, prawnika; 15. rocznica śmierci Gustawa Holoubka, polskiego aktora teatralnego i filmowego, reżysera i pedagoga.

Źródło: https://historia.org.pl/2022/12/30/najwazniejsze-rocznice-historyczne-2023-jakie-wydarzenia-bedziemy-upamietniac-w-2023-roku/

Mamy 2023 rok. „Obyś żył w ciekawych czasach”

Fot. źródło: WP, https://wiadomosci.wp.pl/trzesienie-ziemi-dopiero-przed-nami-sa-juz-sygnaly-ostrzegawcze-6847975080647488a

“Obyś żył w ciekawych czasach” – stare chińskie przekleństwo właśnie nas dopadło. Nawet jeśli obecnie nie zdajemy sobie sprawy z doniosłości niektórych wydarzeń, które miały miejsce w roku 2022, to ich konsekwencje na pewno nas dopadną. Nie za miesiąc czy nawet nie za rok, ale świat zaczął się właśnie zmieniać. Na naszych oczach.

Rok 2022 zdominowała niczym niesprowokowana wojna Putina przeciw Ukrainie, uwagę światowej opinii publicznej przykuwały wybory w Stanach i Francji, a także XX Komunistyczny Kongres KPCh potwierdzający trzecią kadencję oraz jedynowładztwo Xi Jinpinga w Chinach. Szerokim echem odbił się również wyrok amerykańskiego Sądu Najwyższego zakazujący aborcji. Stany potwierdziły swoją rolę lidera transatlantyckiej wspólnoty, skutecznie wspierały Ukrainę walczącą z rosyjską agresją. Jednocześnie administracja Joe Bidena podjęła kilka decyzji, które mogą sugerować, że Stany zaczynają odwracać się od globalizacji – przynajmniej w tych kwestiach, które dotyczą strategicznych interesów Ameryki. O tym, czy USA faktycznie zyskują na globalizacji, amerykańska klasa polityczna zaczęła dyskutować co najmniej od czasu, w którym produkcja przeniosła się do Chin i innych państw Azji, zostawiając za sobą bezrobocie, gospodarczą i społeczną zapaść w USA. Wzrosło napięcie na linii Waszyngton – Pekin. Stany, przygotowując się do przyszłej możliwej konfrontacji z Chinami, chcą zmniejszyć swoją zależność od importu z Chin, zwłaszcza w takich obszarach jak IT czy zielone technologie.

Mieszkańcy większości państw świata zmagali się z kryzysem kosztów życia. Pandemia i przerwane przez nią łańcuchy dostaw pokazały też, że warto mieć własną produkcję przemysłową na miejscu – przynajmniej jeśli chodzi o strategiczne dobra w takich obszarach, jak ochrona zdrowia.

W 2022 r. Rosja próbowała użyć gazowego szantażu, by wywrzeć nacisk na kraje Europy Zachodniej w sprawie Ukrainy, np. zamykając we wrześniu dostawy gazu rurociągiem Nord Stream 1. Europa szantażowi nie uległa: są zgromadzone zapasy gazu, w wielu państwach funkcjonuje system dopłat do rachunków mający chronić gospodarstwa domowe przed kryzysem energetycznym, państwa europejskie podjęły działania mające uniezależniać je od rosyjskich źródeł energii.

Jak widać, żyjemy w niestabilnych czasach, w których nieprzewidywalna jest nieodległa nawet przyszłość.

Źródło: https://wiadomosci.wp.pl/trzesienie-ziemi-dopiero-przed-nami-sa-juz-sygnaly-ostrzegawcze-6847975080647488a

Ukraina przenosi Boże Narodzenie. Historyczna decyzja

Fot. źródło: WP, https://wiadomosci.wp.pl/boze-narodzenie-bedzie-wczesniej-w-tym-roku-historyczna-decyzja-w-ukrainie-6846909185555264a

Historyczna decyzja ukraińskiego Kościoła: po raz pierwszy Cerkiew Prawosławna zezwoliła na celebrowanie przez wiernych Narodzenia Pańskiego w dowolnie wybranym terminie. Mogą oni dołączyć do „katolickiej” daty 25 grudnia lub czcić Boże Narodzenie w dniu wskazanym prawosławnym kalendarzem, czyli 7 stycznia. Zezwolenie na zmianę daty obchodów Bożego Narodzenia pogłębia linię podziału z Rosją. Prawosławny Kościół w Moskwie będzie świętował 7 stycznia. Cerkiew kijowska nie chce jednak od czasu inwazji w Ukrainie mieć nic wspólnego z Rosją, której duchowni wspierają agresję.

Źródło: https://wiadomosci.wp.pl/boze-narodzenie-bedzie-wczesniej-w-tym-roku-historyczna-decyzja-w-ukrainie-6846909185555264a

Zastaw się, a postaw się, czyli wesele w średniowieczu

Fot. źródło: Ciekawostki historyczne.pl, https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/12/03/zastaw-sie-a-postaw-sie-jak-wygladalo-wesele-w-sredniowieczu/

W średniowieczu uznawano ślub za jeden z najważniejszych momentów w życiu – i  odpowiednio go celebrowano. Tak jak obecnie, obrządek w kościele był tylko wstępem do hucznej zabawy, której granice wyznaczała zasobność sakiewki gospodarzy.

W dniu ślubu pannę młodą pomagały ubrać jej matka, siostry i niektóre z przyjaciółek, z tym że na tę okazję nie obowiązywał żaden konkretny rodzaj sukni: dziewczyna po prostu wkładała to, co miała najlepszego. Na głowę oblubienicy zakładano dodatkowo mały welon przytrzymywany wąską, złotą opaską, a na stopach nosiła ona buty z wysokiej jakości skóry ozdobione złotem. Również pan młody przywdziewał na tę okazję odświętne ubranie. Gdy narzeczeni jechali do kościoła, poprzedzała ich mała grupka żonglerów grających na flecie, wioli, harfie i dudach. W końcu na placu przed świątynią wszyscy zsiadali z wierzchowców, a z przedsionka wychodził ku młodym ksiądz, niosąc otwartą księgę i ślubny pierścień. Młodzi oficjalnie uznawani byli za męża i żonę po wzajemnym wymienieniu przysiąg. Po Mszy świętej ślubnej pan młody otrzymywał znak (pocałunek) pokoju i przekazywał go swej małżonce. Para razem opuszczała świątynię, wsiadała na konie i cała procesja, znów prowadzona przez grupę muzykantów, wracała do domu dziewczyny.

Duchowny błogosławił nowe palenisko, komnatę sypialną oraz małżeńskie łoże, a na koniec nowożeńców. Matka panny młodej wcześniej sprawdzała dokładnie łóżko, by upewnić się, że żaden zawistnik nie ukrył w nim przedmiotów, które uznawano za szkodliwe dla pożycia małżeńskiego, takich jak dwie połówki żołędzia albo ziarna fasoli. Zabawa zazwyczaj kończyła się nad ranem, ale naprawdę duże wesela mogły trwać nawet kilka dni.

Źródło: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/12/03/zastaw-sie-a-postaw-sie-jak-wygladalo-wesele-w-sredniowieczu/

Historia Grobu Nieznanego Żołnierza

Źródło fot.: Ciekawostki Historyczne, https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/11/16/historia-grobu-nieznanego-zolnierza/

Drugiego listopada 1925 roku w Warszawie odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza. W tym dniu złożono do niego szczątki bezimiennego żołnierza sprowadzone podczas specjalnej ceremonii z Cmentarza Obrońców Lwowa. Twórcą grobu był artysta-rzeźbiarz Stanisław Kazimierz Ostrowski.

Ideą warszawskiego Grobu Nieznanego Żołnierza jest oddanie hołdu wszystkim, którzy oddali życie za Polskę. Grób należy do symboli narodowych symbolizujących największą bezinteresowność.

Źródło: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/11/16/historia-grobu-nieznanego-zolnierza/

Pisanie historii od nowa. „Zbrodni katyńskiej nie popełnili Rosjanie"

Fragment zeznań prof. Riepniewskiego, w którym neguje odpowiedzialność ZSRR za Katyń Fot. źródło: WP, https://wiadomosci.wp.pl/tak-putin-pisze-historie-od-nowa-zbrodni-katynskiej-nie-popelnili-rosjanie-6830632710924992a

2,5 roku kolonii karnej za „rehabilitację nazizmu” – taki wyrok usłyszał pod koniec października 48-letni Rusłan Achmetszyn z Archangielska. „Przestępstwem” były trzy komentarze w sieci społecznościowej Vkontakte. Jeden z nich brzmiał: „Stalin i Hitler razem okupowali Polskę. W Kazaniu szkolono hitlerowskich czołgistów. I jest jeszcze wiele innych niewygodnych rzeczy, o których chcą nam zabronić mówić”. Kwestionowana jest nie tylko współpraca Hitlera i Stalina w ataku na Polskę, ale również sowiecka odpowiedzialność za zbrodnię katyńską, a nawet wspólna defilada Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu, która odbyła się 22 września 1939 r.

 

W Rosji nie jest to pierwszy wyrok w sprawie o „rehabilitację nazizmu”, ale sprawa Achmetszyna jest wyjątkowa. Po raz pierwszy oskarżony został skazany na więzienie, a nie grzywnę. Podczas procesu wyraźnie zauważyliśmy, że „kwestia polska” nabiera coraz większego znaczenia. Skontaktowaliśmy się nawet z ambasadą RP. Nie wysłali swoich obserwatorów, ale powiedzieli, że będą sprawę śledzić — mówi Wirtualnej Polsce mec. Ilja Sidorow, jeden z obrońców Achmetszyna.

 

Źródło: https://wiadomosci.wp.pl/tak-putin-pisze-historie-od-nowa-zbrodni-katynskiej-nie-popelnili-rosjanie-6830632710924992a

Dzień Niepodległości

Fot. źródło: PAP/Paweł Supernak, https://www.rp.pl/kraj/art37397701-live-11-listopada-narodowe-swieto-niepodleglosci-relacja-na-zywo-z-obchodow

104 lata temu, 11 listopada 1918 roku, Polska po 123 latach odzyskała niepodległość. Jedenastego listopada Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową oraz naczelne dowództwo wojsk polskich. Chcąc upamiętnić ten dzień, już w  1937 roku sejm polski przyjął ustawę o ustanowieniu 11 listopada Świętem Niepodległości. Podczas II wojny światowej obchody Dnia Niepodległości były zakazane. Po wojnie święto zostało oficjalnie zniesione przez komunistów. Dopiero w 1989 roku 11 listopada ogłoszono ponownie Świętem Niepodległości.

Z okazji 104 rocznicy w kraju i poza granicami odbyło się prawie tysiąc różnych wydarzeń i uroczystości.

Źródło: https://www.rp.pl/kraj/art37397701-live-11-listopada-narodowe-swieto-niepodleglosci-relacja-na-zywo-z-obchodow; https://stat.gov.pl/aktualnosci/narodowe-swieto-niepodleglosci-11-listopada,458,1.html

Atomowa decyzja, która mogła zakończyć rozdział ludzkości

Fot. źródło: WP, https://tech.wp.pl/swiat-na-krawedzi-zaglady-rosyjski-dowodca-chcial-odpalic-atomowa-torpede,6827473782626816a

Sześćdziesiąt lat temu radziecki przywódca Nikita Chruszczow zdecydował o rozmieszczeniu na Kubie rakiet średniego zasięgu R-12 Dwina i pośredniego zasięgu R-14 Czusowaja. Ważące ponad 40 ton pociski R-12 miały zasięg 2 tys. km i mogły być wyposażone w głowice jądrowe o mocy ponad dwóch megaton. R-14 – których nie zdołano dostarczyć na Kubę przed rozpoczęciem kryzysu – były jeszcze potężniejsze. Ważyły ponad 85 ton i mogły uderzyć w cel odległy o 4,5 tys. km. W czasie, gdy politycy obu mocarstw negocjowali w celu rozwiązania konfliktu, który przeszedł do historii jako kryzys kubański, na wodach wokół Kuby toczyła się wojna nerwów. Jej stawką był globalny konflikt atomowy. Głównymi aktorami dramatu były wysłane z Murmańska sowieckie okręty podwodne projektu 641 (w kodzie NATO: Foxtrot) z 69. Brygady Okrętów Podwodnych. Okręt B-59 dowodzony przez komandora porucznika Walentina Sawickiego został wykryty 27 października 1962 roku przez Amerykanów, ale jego dowódca nie zamierzał łatwo dać za wygraną. Komandor Sawicki miał podjąć decyzję o odpaleniu atomowej torpedy, biorąc za cel śledzący go amerykański lotniskowiec USS Randolph. Decyzji Walentina Sawickiego sprzeciwił się przebywający na pokładzie szef sztabu 69. Brygady, komandor Wasilij Archipow. Ostatecznie do odpalenia torpedy nie doszło.

Źródło: https://tech.wp.pl/swiat-na-krawedzi-zaglady-rosyjski-dowodca-chcial-odpalic-atomowa-torpede,6827473782626816a

Na południu Polski odkryto ślady osadnictwa celtyckiego sprzed 2,5 tysiąca lat

Fot. źródło: ciekawostki historyczne, https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/07/07/celtowie-w-polsce/

Kolebkę Celtów stanowi rejon dolnego Renu i Dunaju na północ od Alp. To właśnie na tym obszarze Europy (na górzystych terenach Szampanii, Burgundii, Nadrenii, Wirtembergii, Bawarii, Szwajcarii, Austrii i Czech) dokonał się cywilizacyjny skok, który dał Praceltom pierwszeństwo i przewagę nad innymi ludami. Około 800 r. p.n.e. odkryli obróbkę żelaza, które zaczęło wypierać wykorzystywany dotychczas brąz. Od połowy I tysiąclecia przed Chrystusem Celtowie rozpoczęli ekspansję w każdym kierunku. Zajęli całą dzisiejszą Francję, która od Celtów (Galatów, Gallów) nosiła w czasach rzymskich nazwę Galii. Dotarli na Półwysep Iberyjski. Wyruszyli też w kierunku Wysp Brytyjskich, osiedlając się w Brytanii i Irlandii. Z południa dotarli na dzisiejszy Śląsk i do Małopolski.

Celtowie słynęli z waleczności i łupieżczych najazdów. Nieraz nękali republikę rzymską i Grecję. W 390 r. p.n.e. złupili Rzym, w 279 r. najechali Macedonię i Grecję. Nie mieli oporów, by okraść i zbezcześcić słynną świątynię w Delfach. W początkach ekspansji wojownicy celtyccy mieli przewagę technologiczną nad innymi plemionami. Posługiwali się żelaznymi, obosiecznymi mieczami. Używali też włóczni, okrągłych, drewnianych tarcz okutych żelazem oraz dwukołowych rydwanów. Byli mistrzami przemieszczania się na ogromne odległości i wykorzystania transportu kołowego. Migrowali dużymi grupami, z dziećmi i kobietami. Pod koniec II wieku p.n.e. wynaleźli pojedynczą ostrogę. Im przypisuje się też rozpowszechnienie podkuwania koni i używania siodła.

Źródło: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/07/07/celtowie-w-polsce/

Czy nastąpi rozpad brytyjskiej monarchii?

Źródło: Getty Images, fot: Paul Edwards, https://wiadomosci.wp.pl/co-dalej-ze-wspolnota-narodow-najtrudniejsze-zadanie-karola-iii-6812986944137984a

Karol III został proklamowany królem nie tylko Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ale także 14 innych państw, w których ciągle panuje brytyjski monarcha.  Nie pełni on w nich funkcji głowy państwa bezpośrednio – w jego imieniu działa gubernator generalny. Jest on zgodnie z konwencją mieszkańcem danego kraju, np. Australii albo Jamajki. Na stanowisko powoływany jest na podstawie rekomendacji jego rządu przez brytyjskiego monarchę.

W ostatnich latach coraz wyraźniejsze staje się też napięcie między Londynem a jego dawnymi koloniami, w których dokonuje się rozliczenie z kolonialną przeszłością. Proces ten widoczny jest szczególnie na Karaibach, gdzie coraz bardziej podnoszą się głosy domagające się od współczesnej Wielkiej Brytanii przyjęcia odpowiedzialności za zbrodnię niewolnictwa i wypłatę odszkodowań potomkom ludzi, którzy padli ofiarą tej instytucji.

Źródło: https://wiadomosci.wp.pl/co-dalej-ze-wspolnota-narodow-najtrudniejsze-zadanie-karola-iii-6812986944137984a

Nowa siedziba Muzeum Bitwy pod Grunwaldem

Fot. źródło: Hubert Hardy/REPORTER/ East News, ciekawostki historyczne. https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/09/24/muzeum-bitwy-pod-grunwaldem-ma-nowa-siedzibe/

Dwudziestego pierwszego września 2022 roku została otwarta nowa siedziba Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku, którego dawna niemiecka nazwa to Tannenberg. W Muzeum znajduje się sala rycerska. Można będzie również zobaczyć filmy nagrane techniką 360 stopni. Do naszej dyspozycji są również interaktywne mapy. W Muzeum znalazło się miejsce dla bogatej w eksponaty nowej wystawy stałej. Zostały na niej przedstawione związane z bitwą pod Grunwaldem wydarzenia, które miały miejsce przed samą bitwą. Sama wystawa została podzielona na 10 bloków tematycznych, są to: „Zakon, Polska i Litwa przed Wielką Wojną”, „Przyczyny bezpośrednie rozpoczęcia działań wojennych”, „Plany i problemy”, „Wyprawa wojenna i Bitwa pod Grunwaldem” , „Bitwa pod Grunwaldem”, „Oblężenie Malborka”, „Tradycja Grunwaldzka”, „Ekspozycja chorągwi rycerskich”, „Zabytki archeologiczne” oraz „Kaplica”.

Źródło: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/09/24/muzeum-bitwy-pod-grunwaldem-ma-nowa-siedzibe/

Zamach na Georgiego Markowa

W 1975 roku Georgi Markow został jednym z prezenterów w sponsorowanym przez CIA Radiu Wolna Europa. W cotygodniowych audycjach Markow wyrażał zdecydowanie antykomunistyczne opinie. W 1978 czerwcu roku Markow dostał od władz Bułgarii „propozycję nie do odrzucenia”: zrezygnuje z programu w Radiu Wolna Europa lub zginie. Makarow nie posłuchał. 7 wrześnie 1978 r., kiedy czekał na przystanku, poczuł nagłe ukłucie z tyłu prawego uda. Odwrócił się, żeby zobaczyć, co było przyczyną. Wszystko wskazywało na to, że został dźgnięty przypadkowo, ponieważ mężczyzna za nim właśnie się schylał po złożony parasol, który upadł na ziemię. Nieznajomy przeprosił Markowa, po czym zatrzymał taksówkę i odjechał. W dwa dni później Makarow umarł. W jego udzie odkryto mały okrągły przedmiot – mikroskopijną  metalową kulkę z dwoma wywierconymi otworami, w środku z trucizną. Kulkę wykonano ze stopu irydu i platyny – najprawdopodobniej dlatego, że mógł on uniknąć wykrycia przez układ immunologiczny.

 

Źródło fot. i tekstu: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/09/22/zamach-na-georgiego-markowa/?utm_medium=push&utm_source=pushpushgo&utm_campaign=CampaignName

Czy Polska zrzekła się reparacji od Niemiec?

Źródło fot.: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/09/13/zrzeczenie-sie-reparacji-od-niemiec-przez-prl/

W 1953 roku Polska rzekomo zrzekła się odszkodowań za zniszczenia dokonane przez Niemców w czasie II wojny światowej. Ale czy faktycznie tak było?

Jeżeli zarządcy komunistycznej Polski rzeczywiście zrezygnowali z reparacji, to byłaby to decyzja formalnie wiążąca. PRL z punktu widzenia prawa międzynarodowego był bytem suwerennym. Nie istniały żadne umowy międzynarodowe, które ograniczałyby samostanowienie Polski Ludowej. Problem w tym, że uchwała, o której mowa, najprawdopodobniej nigdy nie weszła w życie. Część historyków twierdzi, że nawet jeśli na zwołanym w niedzielę 23 sierpnia 1953 roku posiedzeniu Rady Ministrów faktycznie podjęto taką uchwałę, to zrobiono to nieskutecznie. Na dodatek jedynym tego śladem jest depesza Polskiej Agencji Prasowej opublikowana w „Trybunie Ludu”.

Uchwała głosiła: Biorąc pod uwagę, że Niemcy zadośćuczyniły już w znacznym stopniu swoim zobowiązaniom z tytułu odszkodowań i że poprawa sytuacji gospodarczej Niemiec leży w interesie ich pokojowego rozwoju, Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej – pragnąc wnieść swój dalszy wkład w dzieło uregulowania problemu niemieckiego w duchu pokojowym i demokratycznym oraz zgodnie z interesami narodu polskiego i wszystkich pokój miłujących narodów – powziął decyzję o zrzeczeniu się z dniem 1 stycznia 1954 r. spłaty odszkodowań na rzecz Polski”.

Uchwała nie została jednak opublikowana ani w Dzienniku Ustaw, ani w Monitorze Polskim. Nie wystosowano też noty dyplomatycznej do władz NRD. I oczywiście nie otrzymano żadnej odpowiedzi. Uchwała nie weszła w życie jako umowa międzynarodowa. By tak się stało, powinna zostać notyfikowana przez ONZ, a śladu takiej notyfikacji nie ma. Ponadto  na gruncie prawa PRL organem uprawnionym do podejmowania decyzji o zrzeczeniu się reparacji była Rada Państwa, a nie Rada Ministrów.

Źródło: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2022/09/13/zrzeczenie-sie-reparacji-od-niemiec-przez-prl/

Jakie były przyczyny katastrofy na Gibraltarze?

Żródło: IPN, https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/102369,Smierc-gen-Sikorskiego-Gubernator-Gibraltaru-Nie-wierze-w-przypadki.html. Fot. NAC

4 lipca 1943 r.. miała miejsce jedna z najbardziej tajemniczych katastrof II wojny światowej.  16 sekund po starcie z lotniska na Gibraltarze samolot C-87 Liberator wodował na morzu i wkrótce zatonął. W katastrofie zginął premier polskiego rządu na emigracji i Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych gen. Władysław Sikorski oraz jego córka Zofia Leśniowska, której ciała nigdy nie odnaleziono. Śmierć gen. Władysława Sikorskiego oznaczała całkowite osłabienie pozycji Polski w obozie sojuszników wobec otwarcie wysuwanych roszczeń terytorialnych ZSRR i polityki Stalina zmierzającej konsekwentnie do międzynarodowej izolacji Polski. Przyczyn katastrofy nie wyjaśniono w pełni do dziś. Według oficjalnej wersji, przedstawionej w raporcie brytyjskiej komisji badającej wypadek w 1943 r., przyczyną katastrofy było zablokowanie steru wysokości. Niektórzy uważają jednak, że był to zamach. Zwyczajowo dokumenty utajniane są na 30 lat. Tuż po śmierci Władysława Sikorskiego Brytyjczycy wydłużyli okres utajnienia akt do 50 lat. Po upływie tego terminu przedłużyli okres karencji o kolejne 40 lat. Jeśli nic się nie zmieni, to dokumenty dotyczące śmierci polskiego premiera i Naczelnego Wodza, poznamy dopiero w 2033 roku.

 

Źródło:

https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/876824,Tajemnica-katastrofy-na-Gibraltarze-Zginal-w-niej-premier-i-Wodz-Naczelny-Wladyslaw-Sikorski

https://www.kombatanci.gov.pl/pl/aktualno%C5%9Bci/1304-w-75-rocznic%C4%99-katastrofy-gibraltarskiej-weterani-walk-o-niepodleg%C5%82o%C5%9B%C4%87-rp-oddali-ho%C5%82d-gen-sikorskiemu-w-miejscu-jego-tragicznej-%C5%9Bmierci.html

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/102369,Smierc-gen-Sikorskiego-Gubernator-Gibraltaru-Nie-wierze-w-przypadki.html

Czy udało się ustalić, dlaczego próbowano zabić Papieża?

Fot. źródło: Zakazane historie, https://zakazanehistorie.pl/zabic-papieza/

O zamachu na papieża Jana Pawła II, do którego doszło 13 maja 1981 roku na watykańskim Placu Świętego Piotra w Rzymie opublikowano wiele materiałów. Film „Zabić papieża” stara się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego włoscy śledczy nigdy nie zdołali w pełni wyjaśnić tego zamachu i ustalić wszystkich jego sprawców.  Zachęcamy do obejrzenia filmu na stronie https://zakazanehistorie.pl/zabic-papieza/

Konferencja w Jałcie tworzy nowy układ sił po II wojnie światowej

Fot. źródło: https://zakazanehistorie.pl/cienie-jalty/.

W lutym 1945 roku odbyła się konferencja z udziałem przywódców trzech wielkich mocarstw: Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Sowieckiego. Konferencja, w której wzięli udział m.in., Franklin D. Roosevelt, Winston Churchill i Józef Stalin, jest przez niektórych traktowana jako symbol zdrady zachodnich sojuszników wobec Polski i ich zgody na podporządkowanie Europy Wschodniej totalitarnemu imperium sowieckiemu. W tym kontekście warto zapoznać się z publikacją „Konferencja Jałtańska – symbol zdrady” (https://dzieje.pl/aktualnosci/konferencja-jaltanska) oraz filmem „Cienie Jałty” (https://zakazanehistorie.pl/cienie-jalty/).