Klimat i środowisko

Nowe zagrożenie na dnie Bałtyku

Fot. źródło: EastNews. (Danish Defence Command via AP) (Licencjodawca), https://www.money.pl/gospodarka/wyciek-z-nord-stream-to-dobrze-wykonany-sabotaz-baltic-pipe-tez-moze-stac-sie-celem-6817297683557216a.html

Do trzech wycieków z gazociągów na Bałtyku, zaobserwowanych na początku tygodnia, doszedł kolejny. O miejscu czwartej awarii, położonym na południowy wschód od Bornholmu, w duńskiej strefie ekonomicznej, informuje „Aftonbladet”. Pierwszy wybuch, zauważony w poniedziałek 26 września, miał miejsce w pobliżu Bornholmu. Drugi był pięć razy większy od pierwszego i najprawdopodobniej spowodował dwa rozszczelnienia gazowej sieci. Szwedzka Straż Przybrzeżna odkryła teraz kolejny, czwarty przeciek. Dwa miejsca uszkodzenia są w strefie duńskiej, kolejne leżą na obszarze szwedzkich wód. Nadal nie jest znana ich przyczyna. Coraz głośniej mówi się o celowym działaniu.

Źródło: https://wiadomosci.wp.pl/szwecja-alarmuje-nowe-zagrozenie-na-dnie-baltyku-6817503341812576a

Co spowodowało zatrucie Odry?

Fot. źródło: Interia zielona, /123RF/PICSEL, https://zielona.interia.pl/polityka-klimatyczna/polska/news-katastrofa-na-odrze-trwa-od-miesiaca-gdzie-to-sie-zaczelo-i-,nId,6245210#naglowek-co-stalo-sie-z-odra-hipotezy-ministerstwa-klimatu-i-srodowis

Pierwsze sygnały o martwych rybach w Odrze pojawiły się 26 lipca 2022 r. Od 16 sierpnia zaczął pracować zespół ekspercki badający przyczyny katastrofy ekologicznej, powołany przez minister klimatu i środowiska. Martwe ryby były przesłane do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach. Próbki z Odry wysłane zostały do zagranicznych laboratoriów w Czechach, Holandii i Wielkiej Brytanii. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło kilka hipotez: 1) przedostania się do wody substancji toksycznej,  2) niekorzystnych warunków naturalnych, 3) odprowadzenia do wody dużej ilości wód poprzemysłowych powodujących znaczne zasolenie. MSWiA poinformował o wyznaczeniu nagrody 1 mln złotych za pomoc w wykryciu sprawcy zanieczyszczenia Odry.

Zanim rozstrzygnięto kwestie merytoryczne sprawa nabrała znaczenia politycznego. Jednym z zarzutów, jakie były kierowane w stronę rządu, był brak odpowiedniej reakcji na rozwój sytuacji w związku z zatruciem Odry. Abonenci telefonii komórkowej dopiero 12 sierpnia otrzymali wiadomość sms o zanieczyszczeniu Odry, w tym, aby nie łowić i nie jeść ryb z Odry.  Tego samego dnia w godzinach wieczornych pojawiła się informacja o dymisji prezesa Wód Polskich oraz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Według Donalda Tuska „zbrodnią PiS-u w sprawie Odry” jest to, że władza od pierwszych dni nie tylko lekceważy, ale – jak stwierdził – „zdaje się, że robi wszystko, żeby coś ukryć” w tej sprawie.

Przełom w dyskusji na temat zanieczyszczenia Odry nastąpił 18 sierpnia, kiedy wyniki badań Instytutu Rybactwa Śródlądowego wykazały w wodzie obecność mikroorganizmów – złotych alg. Toksyny przez nie wytwarzane są zabójcze dla ryb i małż.

Raport z prac Zespołu powołanego przez minister klimatu i środowiska ma powstać do 30 września br.

Źródła:

https://zielona.interia.pl/polityka-klimatyczna/polska/news-katastrofa-na-odrze-trwa-od-miesiaca-gdzie-to-sie-zaczelo-i-,nId,6245210#naglowek-co-stalo-sie-z-odra-hipotezy-ministerstwa-klimatu-i-srodowisutm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

 

https://tvn24.pl/polska/odra-skazenie-katastrofa-ekologiczna-donald-tusk-o-dzialaniach-rzadu-6075816

 

https://www.gov.pl/web/klimat/wstepne-hipotezy-ws-sniecia-ryb-w-odrze

Antarktyda była kiedyś zielona

Starożytny las deszczowy na Antarktydzie https://dzienniknaukowy.pl/planeta/slady-starozytnego-lasu-deszczowego-na-antarktydzie

Przez dziesiątki milionów lat na Antarktydzie, a także na biegunie północnym było zdecydowanie cieplej. Na Antarktydzie rosły lasy i płynęły rzeki, a temperatura rzadko spadała poniżej zera. Antarktydę zamieszkiwały różnorodne gatunki zwierząt, w tym poprzednicy dinozaurów. Odnaleziono tam skamieniałość prehistorycznego gada, który żył 250 mln lat temu. Około 14 milionów lat temu nastąpiło ochłodzenie klimatu, które zmieniło Antarktydę w lodową pustynię.  Jeszcze stosunkowo niedawno, bo 450-800 tys. lat temu, na Grenlandii i w północnej Kanadzie rosły gęste lasy.

Wielkie zlodowacenia (megaglacjały) miały miejsce np. w późnym ordowiku (446-444 milionów lat temu), w okresie od późnego dewonu do wczesnego karbonu (361-349 milionów lat temu) czy w okresie karbońsko-permskim (326-267 milionów lat temu). Dwa najsurowsze okresy globalnego zlodowacenia wystąpiły dużo wcześniej – w proterozoiku w okresach 740-630 milionów lat temu oraz ok. 2,3-2,2 miliarda lat temu. Wtedy to lądolody docierały aż do równikowych szerokości geograficznych. Dziś na Ziemi istnieją tylko lądolody Antarktydy i Grenlandii.

Obecnie żyjemy w czasach megaglacjału kenozoicznego, który trwa od ok. 34 milionów lat aż do dziś.

Co było wynikiem zmian klimatu? W skali miliardów lat na temperaturę wpływa bardzo powolny wzrost intensywności promieniowania słonecznego. Ok. 4 miliardy lat temu, słońce ogrzewało naszą planetę o 25% słabiej niż obecnie. Tłumaczy to, dlaczego w początkowych fazach istnienia Ziemia była bardziej podatna na drastyczne zlodowacenia. W krótszych przedziałach  czasowych (rzędu setek milionów lat) klimat był modyfikowany przez koncentrację gazów cieplarnianych w atmosferze, a te z kolei – przez aktywność tektoniczną. Klimat był również silnie uzależniony od globalnej rzeźby powierzchni Ziemi, tj. od rozmieszczenia oceanów i prądów oceanicznych, kontynentów i pasm górskich. Rzeźba ta zmieniała się w czasie wraz ruchami płyt tektonicznych. Zmiany klimatu są też związane ze zmienną osią obrotu Ziemi wokół  własnej osi oraz z cyklicznymi zmianami kształtu orbity. Te czynniki (tzw. cykle Milankovicia) modyfikują ilość docierającej do Ziemi energii słonecznej poprzez zmianę nachylenia całej planety lub jej odległości od Słońca. W mikrowymiarze  na temperaturę wpływa transport ciepła z niskich szerokości geograficznych do wysokich, a tym samym wpływa na zmiany temperatury najpierw w obszarach podbiegunowych, a potem na całym świecie.

Klimat nadal się zmienia. Są to zmiany naturalne oraz będące wynikiem działalności człowieka.  Osobom mającym zacięcie naukowe proponujemy zapoznanie się z dokumentem „Zmiany wiekowe klimatu Europy z uwzględnieniem prognoz w XXI wieku i ich weryfikacja” (https://wgsr.uw.edu.pl/wgsr/wp-content/uploads/2018/11/ATLAS-33.pdf)

Źródła:

https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/jak-zmiana-klimatu-wplywa-na-nasze-zycie-druga-czesc-raportu-ipcc/

https://archeowiesci.wordpress.com/2008/08/05/antarktyda-byla-zielona/

https://glacjoblogia.wordpress.com/2014/04/10/polska-i-swiat-pod-lodem/

https://geekweek.interia.pl/nauka/news-antarktyda-byla-kiedys-zielona-kraina-ktora-strawily-pozary,nId,5608358

https://kopalniawiedzy.pl/zolw-eocen-skamienialosc-karapaks-Antarktyda-Wyspa-Seymoura-La-Meseta-Marcelo-S-de-la-Fuente,11668

https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/na-tropie-prehistorycznego-rdzenia-lodowego-476/  

https://www.tvp.info/41156932/wykopano-szczatki-krewniaka-dinozaurow-skamienialosc-prehistorycznego-gada

https://dzienniknaukowy.pl/planeta/slady-starozytnego-lasu-deszczowego-na-antarktydzie

https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/klimat-dawnych-epok-od-dinozaurow-do-ladolodu-388/